نویسنده: دکتر مهدی اصلانی | دندانپزشک زیبایی | کرج | تاریخ: پنجشنبه 8 آبان 1404 | تعداد بازدید: 77
در دنیای امروز، لبخند زیبا و درخشان به عنوان یکی از مهمترین عناصر زیبایی چهره و اعتماد به نفس شناخته میشود. داشتن دندانهای سفید و براق نه تنها ظاهر فرد را جوانتر و شادابتر نشان میدهد، بلکه تاثیر مثبت زیادی بر روابط اجتماعی و موفقیت شغلی دارد. با گذشت زمان و به دلیل مصرف غذاهای رنگی، نوشیدنیهایی مانند چای و قهوه، و همچنین فرآیند طبیعی پیری، رنگ دندانها تغییر کرده و زرد یا تیره میشوند. بلیچینگ دندان یا سفید کردن دندان، یکی از محبوبترین و پرطرفدارترین خدمات زیبایی در دندانپزشکی مدرن است که به افراد کمک میکند تا رنگ دندانهای خود را چند درجه روشنتر کنند و به لبخند رویایی خود دست یابند.بسیاری از افراد برای داشتن دندانهای سفید به سراغ خمیر دندانهای سفیدکننده یا روشهای خانگی نادرست میروند که اغلب نتیجهای ندارند یا به مینای دندان آسیب میزنند. بلیچینگ دندان یک روش علمی و تخصصی است که با استفاده از مواد شیمیایی خاص و تحت نظارت دقیق دندانپزشک، رنگدانههای موجود در ساختار دندان را هدف قرار میدهد. اما این روش برای همه مناسب نیست و نیاز به شرایط خاصی دارد. در این مقاله، به بررسی کامل اینکه بلیچینگ دندان چیست، چگونه انجام میشود و برای چه کسانی مناسب است، میپردازیم تا بتوانید با آگاهی کامل، تصمیم درستی برای زیبایی لبخند خود بگیرید.
برای درک صحیح بلیچینگ، باید بدانیم که چرا دندانها رنگ خود را از دست میدهند. مینای دندان لایه بیرونی و شفاف است، و رنگ دندان از لایه زیرین آن یعنی عاج تامین میشود. عاج حاوی رنگدانههای طبیعی است. با گذشت زمان، این رنگدانهها تیره میشوند یا لایه بیرونی مینا نازک میشود و رنگ عاج بیشتر نمایان میگردد. همچنین، رنگهای خارجی از مواد غذایی در منافذ میکروسکوپی مینا رسوب میکنند. بلیچینگ دندان فرآیندی است که در آن از مواد اکسیدکننده (معمولاً پراکسید هیدروژن یا پراکسید کاربامید) استفاده میشود تا این رنگدانهها را تجزیه کند.مواد بلیچینگ از طریق منافذ میکروسکوپی مینا به عاج نفوذ میکنند و با ایجاد واکنشهای شیمیایی اکسیداسیون، پیوندهای شیمیایی رنگدانههای تیره را میشکنند. این فرآیند باعث میشود که رنگدانهها قطعهقطعه شده و رنگ دندان بدون اینکه ساختار آن تغییر کند، روشنتر شود. نکته مهم این است که بلیچینگ دندان، دندان را «سفید رنگ» نمیکند، بلکه رنگ طبیعی آن را باز میگرداند و چند درجه روشن میکند. این فرآیند باید با غلظت دقیق مواد و زمانبندی مشخص انجام شود تا به مینای دندان آسیب نرسد. علم دندانپزشکی مدرن توانسته است فرمولاسیونهایی را توسعه دهد که این فرآیند را ایمن و موثر کند.
به طور کلی، دو روش اصلی برای سفید کردن دندان وجود دارد که دندانپزشکان بر اساس شرایط بیمار یکی یا ترکیبی از آنها را پیشنهاد میدهند. روش اول، بلیچینگ در مطب (Office Bleaching) است. در این روش، تمام مراحل توسط دندانپزشک در کلینیک انجام میشود. دندانپزشک ابتدا لثهها را با یک ماده محافظ پوشانده تا از تماس با مواد سفیدکننده محفوظ بمانند. سپس مواد بلیچینگ با غلظت بالا روی دندانها قرار میگیرد. گاهی اوقات از نور مخصوص یا لیزر برای فعال کردن سریعتر مواد استفاده میشود. این روش معمولاً بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد و نتایج آن بلافاصله پس از جلسه قابل مشاهده است.روش دوم، بلیچینگ خانگی (Home Bleaching) است. در این روش، دندانپزشک ابتدا قالبی از دندانهای بیمار میگیرد و یک پلاک سفیدکننده شفاف و شخصیسازی شده برای او میسازد. بیمار باید در خانه، ژل بلیچینگ با غلظت کمتر را داخل پلاک بریزد و آن را برای مدت مشخصی (معمولاً چند ساعت در روز یا شب هنگام خواب) روی دندانهای خود قرار دهد. این دوره درمان ممکن است بین یک تا دو هفته طول بکشد. مزیت این روش، کنترل بیمار بر روند درمان و هزینه کمتر آن است، در حالی که روش مطب برای افرادی که نیاز به نتیجه فوری دارند مناسبتر است. اغلب ترکیب هر دو روش (بلیچینگ مطب برای شروع و سپس بلیچینگ خانگی برای تثبیت رنگ) بهترین نتیجه را میدهد.
بلیچینگ دندان برای همه افراد مناسب نیست و انتخاب کاندیدای صحیح تضمینکننده موفقیت درمان است. بهترین کاندیداها برای بلیچینگ، افرادی هستند که دندانهایشان سالم است و هیچ پوسیدگی یا ترک خوردگی ندارد، اما رنگ آنها زرد یا تیره شده است. افرادی که رنگ دندانهایشان به دلیل مصرف نوشیدنیهای رنگی (قهوه، چای)، سیگار کشیدن، یا فرآیند پیری تغییر کرده باشد، بهترین نتیجه را از بلیچینگ میگیرند. همچنین، افرادی که دندانهایشان به طور طبیعی رنگ تیرهتری دارد، میتوانند چند درجه روشنتر شوند، هرچند ممکن است به رنگ سفید مطلق نرسند.همچنین، کاندیدای مناسب باید بهداشت دهان خوبی داشته باشد. قبل از شروع بلیچینگ، لازم است که جرمگیری و تمیزکاری دندانها انجام شود تا پلاک و جرم مانع رسیدن مواد به سطح دندان نشوند. لثههای فرد باید سالم باشند، زیرا بیماریهای لثه میتواند باعث حساسیت شدید در حین درمان شود. افرادی که انتظارات واقعبینانه دارند و میدانند که دندانها به رنگ کاغذ سفید نخواهد شد، اما بهبود چشمگیری در زیبایی لبخند خود خواهند دید، بهترین کاندیداها هستند. داشتن انگیزه برای رعایت بهداشت و مراقبت پس از درمان نیز شرط مهمی است.
بسیاری از افراد تصور میکنند که بلیچینگ برای همه دندانها بیخطر است. اگرچه بلیچینگ روشی ایمن است، اما برای افرادی که دندانهایشان به شدت حساس است یا مینای بسیار نازکی دارند، ممکن است دردناک باشد. همچنین، اگر دندانها دارای ترکهای ریز باشد، مواد بلیچینگ میتوانند به عصب نفوذ کرده و حساسیت شدیدی ایجاد کنند. راهکار صحیح این است که قبل از بلیچینگ، دندانپزشک حساسیت دندانها را بررسی کند و در صورت نیاز، درمانهای تقویت مینا یا دسنسیتایزر را قبل از شروع انجام دهد.
همانطور که برخی افراد کاندیدای ایدهآلی هستند، گروهی نیز وجود دارند که بلیچینگ برای آنها توصیه نمیشود یا باید با احتیاط فراوان انجام شود. اولین گروه، زنان باردار و شیرده هستند. اگرچه شواهد علمی قطعی مبنی بر آسیب مواد بلیچینگ به جنین وجود ندارد، اما پزشکان ترجیح میدهند در این دوره حساس، از هیچگونه مداخله شیمیایی غیرضروری در دهان خودداری کنند تا هیچ خطری جنین را تهدید نکند. دومین گروه، کودکان و نوجوانان زیر ۱۶ سال هستند، زیرا عصب دندانهای آنها بزرگ نشده و بلیچینگ میتواند باعث حساسیت شدید یا آسیب به پالپ دندان شود.گروه سوم، افرادی هستند که دندانهایشان دارای ترمیمهای بزرگ (پرکردگیهای رنگی، روکش یا لمینت) در دندانهای جلویی است. مواد بلیچینگ فقط روی ساختار طبیعی دندان اثر میکند و روی رزینهای کامپوزیت، سرامیک یا پرسلان تاثیری ندارد. اگر فردی با وجود داشتن روکش دندان بلیچینگ انجام دهد، دندانهای طبیعی روشن میشوند اما روکشها به رنگ قبلی باقی میمانند که باعث ناهماهنگی رنگ میشود. این افراد باید پس از بلیچینگ، روکشهای خود را تعویض کنند تا با رنگ جدید دندانها هماهنگ شود. همچنین، افرادی که به شدت به مواد بلیچینگ حساسیت دارند یا بیماریهای لثه پیشرفته دارند، نباید تا زمان درمان مشکلات پایه، اقدام به بلیچینگ کنند.
فرآیند بلیچینگ در مطب یک پروسه دقیق و مرحله به مرحله است که با مشاوره آغاز میشود. در جلسه اول، دندانپزشک رنگ فعلی دندانها را ارزیابی کرده و با بیمار درباره رنگ مورد نظر او صحبت میکند. همچنین، سلامت دهان بررسی میشود تا هیچ پوسیدگی یا بیماری لثه وجود نداشته باشد. اگر لازم باشد، عکسهای رنگی از دندانها گرفته میشود. پس از تایید شروع درمان، نوبت به آمادهسازی میرسد. دندانپزشک ابتدا دندانها را تمیز میکند و سپس از یک محافظ لثه (که معمولاً مادهای ژلهای و نورسوز است) استفاده میکند تا لثهها در برابر مواد اکسیدکننده محافظت شوند.سپس، ماده بلیچینگ با غلظت بالا (معمولاً ۳۵ تا ۴۰ درصد) با دقت روی سطح دندانها قرار میگیرد. بسته به نوع سیستم مورد استفاده، ممکن است از یک لامپ خاص یا لیزر برای فعال کردن سریعتر مواد استفاده شود، هرچند این مرحله همیشه ضروری نیست. مواد معمولاً به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی دندان باقی میمانند و سپس مکیده میشوند. این چرخه ممکن است ۲ تا ۳ بار تکرار شود تا رنگ مطلوب به دست آید. در پایان، مواد پاک شده و محافظ لثه برداشته میشود. بیمار بلافاصله تغییر رنگ را مشاهده میکند. دندانپزشک دستورالعملهای بعد از درمان را توضیح میدهد که شامل پرهیز از غذاهای رنگی برای ۴۸ ساعت است.
پس از انجام بلیچینگ، مراقبتهای خاصی برای حفظ رنگ و جلوگیری از عوارض لازم است. شایعترین عارضه بلیچینگ، حساسیت دندان به سرما، گرما و شیرینی است. این حساسیت موقت است و معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت از بین میرود. برای کاهش آن، دندانپزشک ممکن است خمیر دندانهای مخصوص حساسیت یا ژلهای فلوراید تجویز کند. همچنین، لثهها ممکن است کمی تحریک شده و قرمز باشند که با استفاده از ویتامین C یا ژلهای تسکیندهنده برطرف میشود. در ۴۸ ساعت اول پس از درمان، منافذ مینای دندان بازتر است و دندانها مستعد جذب رنگ هستند.بنابراین، رعایت رژیم غذایی سفید در این دو روز بسیار مهم است. بیمار باید از مصرف هرگونه ماده رنگی مانند قهوه، چای، نوشابه، شراب قرمز، سس گوجهفرنگی، چغندر، توتفرنگی و حتی ادویههای رنگی خودداری کند. فقط غذاهای سفید و بیرنگ (مانند ماست، پنیر سفید، مرغ سفید، برنج سفید) مجاز هستند. پس از این دوره، رنگ دندانها تثبیت میشود اما برای ماندگاری طولانیمدت، باید مصرف مداوم مواد رنگی را محدود کرد. مسواک زدن منظم با خمیر دندان سفیدکننده و استفاده از نخ دندان به حفظ درخشش کمک میکند.اشتباه رایج: مصرف بیرویه خمیر دندانهای سفیدکنندهبسیاری از افراد پس از بلیچینگ، برای حفظ رنگ دندانها شروع به استفاده روزانه از خمیر دندانهای ساینده سفیدکننده میکنند. این کار اشتباه است. خمیر دندانهای سفیدکننده حاوی ذرات ساینده هستند که با سایش مینا، لکههای سطحی را پاک میکنند. استفاده طولانیمدت از آنها میتواند باعث نازک شدن مینا و افزایش حساسیت دندانها شود. راهکار صحیح این است که از خمیر دندانهای معمولی یا مخصوص حساسیت استفاده کنید و خمیر دندان سفیدکننده را فقط یک یا دو بار در هفته به عنوان یک درمان موضعی روی دندانها ماساژ دهید، نه برای مسواک زدن روزانه.
بسیاری از افراد بلیچینگ را با سایر روشهای زیبایی دندان اشتباه میگیرند. بلیچینگ یک روش غیرتهاجمی است که رنگ دندان را تغییر میدهد اما فرم آن را تغییر نمیدهد. در مقابل، لمینت دندان یا کامپوزیت ونیر، پوستههایی هستند که روی سطح دندان چسبانده میشوند. این روشها رنگ، بلکه فرم و تراز دندانها را نیز اصلاح میکنند و برای دندانهای شکسته یا بدشکل مناسبتر هستند. اما بلیچینگ برای کسانی که از فرم دندانهایشان راضی هستند و فقط میخواهند آنها روشنتر شود، بهترین گزینه است زیرا هیچ بافتی از دندان تراشیده نمیشود.همچنین، تفاوت زیادی بین بلیچینگ و جرمگیری و پولیش وجود دارد. جرمگیری فقط رسوبات سخت و رنگهای سطحی روی دندان را پاک میکند و رنگ طبیعی دندان را آشکار میکند، اما نمیتواند رنگدانههای عمیق عاج را روشن کند. اگر دندانهایتان زرد شده است، جرمگیری شروع خوبی است اما اگر به سفیدی بیشتر نیاز دارید، بلیچینگ ضروری است. همچنین، خمیر دندانهای سفیدکننده فقط لکههای سطحی را برمیدارند و تاثیر عمیقی مانند بلیچینگ ندارند. انتخاب روش مناسب بستگی به میزان تغییر رنگ مورد نیاز و بودجه بیمار دارد که باید با مشورت دندانپزشک انجام شود.
یکی از سوالات رایج بیماران این است که آیا نتیجه بلیچینگ دائمی است؟ پاسخ کوتاه این است: خیر، اما میتواند برای مدت طولانی با مراقبت مناسب باقی بماند. مدت زمان ماندگاری رنگ دندان پس از بلیچینگ به عادات غذایی و سبک زندگی فرد بستگی دارد. اگر فرد مرتب قهوه، چای یا سیگار مصرف کند، دندانها مجدداً در عرض ۶ ماه تا یک سال رنگ میگیرند. اما اگر از مصرف مواد رنگی پرهیز کند و بهداشت دهان را رعایت کند، نتایج میتواند تا ۳ تا ۵ سال یا بیشتر باقی بماند.برای تمدید رنگ، معمولاً نیازی به انجام کامل دوباره بلیچینگ مطب نیست. بیمار میتواند با استفاده از پلاک خانگی و ژلهای مخصوص، به مدت یک یا دو شب در سال، رنگ دندانها را تازه کند. این روش بسیار مقرونبهصرفه است و باعث میشود دندانها همیشه درخشان بمانند. همچنین، استفاده از نی برای نوشیدن نوشیدنیهای رنگی میتواند تماس مایع با دندانهای جلویی را کاهش دهد. بلیچینگ یک سرمایهگذاری برای زیبایی است و با کمی مراقبت، میتوانید از لبخند سفید خود برای سالها لذت ببرید.
در این مقاله، به بررسی جامع بلیچینگ دندان، مکانیسم اثر آن، انواع روشها، کاندیدای مناسب و مراقبتهای لازم پرداختیم. دریافتیم که بلیچینگ یک روش علمی، ایمن و موثر برای سفید کردن دندانهاست که میتواند تاثیر چشمگیری بر زیبایی و اعتماد به نفس فرد داشته باشد. این روش برای افرادی که دندانهای سالم دارند و به دنبال روشنتر کردن رنگ طبیعی آنها هستند، بهترین گزینه است. با این حال، مانند هر درمان پزشکی دیگر، بلیچینگ نیز محدودیتها و عوارض خاص خود را دارد که باید با آگاهی و مشورت با دندانپزشک متخصص انجام شود.توصیه نهایی ما این است که اگر قصد انجام بلیچینگ را دارید، حتماً به یک کلینیک دندانپزشکی معتبر مراجعه کنید و از انجام آن در سالنهای زیبایی یا خانه با مواد نامعتبر خودداری کنید. دندانپزشک میتواند سلامت دهان شما را بررسی کرده و بهترین روش را پیشنهاد دهد. به یاد داشته باشید که زیبایی واقعی در کنار سلامت معنا مییابد. با انتخاب درست و مراقبت مناسب، میتوانید لبخندی درخشان و سالم داشته باشید که سالها شما را جوان و شاداب نگه دارد. لبخند شما، بهترین کارت ویزیت شماست.
کرج - مهرشهر ، بلوار ارم ، نبش خیابان افشار ، ساختمان دارا ، طبقه سوم ، واحد 16